Sözlük

Yaratma ve itfa (creation and redemption)

Yaratma ve itfa, yetkili katılımcıların dayanak varlığı ya da nakdi teslim ederek ETF payı oluşturduğu veya geri aldığı süreçtir.

Bir ETF, payları talep geldikçe doğrudan halka ihraç etmez. Bu adımı büyük finans kuruluşları olan yetkili katılımcılar yürütür. Yaratmada yetkili katılımcı fona dayanak varlığı ya da nakdi teslim eder ve yeni pay alır. İtfada ise payları geri verir ve dayanak varlığı ya da nakdi teslim alır.

Bu süreç, ETF pay fiyatını fonun varlıklarının değerine bağlar. Pay, varlıklarının değerinin üzerinde işlem görüyorsa yetkili katılımcılar pay yaratıp satabilir. Altında işlem görüyorsa payı satın alıp itfa edebilir. Bu işlemler iki fiyatı yeniden birbirine yaklaştırır.

Net yaratma ve itfa miktarları, ETF günlük akış verilerinin ana kaynağıdır. Borsada iki yatırımcı arasında el değiştiren pay, fonun büyüklüğünü değiştirmez. Sadece yaratma ya da itfa değiştirir. Bu yüzden akış verisi net bir rakamdır ve işlemlerin bir gün gerisinde kalabilir. Bu nedenle fon akışları, borsadaki günlük işlem hacminden farklı bir kavramdır. Hacim el değiştiren payları, akış ise fonun büyüklüğündeki net değişimi gösterir.